Eerste Nederlandsche Meisjes Gezellen Vereeniging

De Eerste Nederlandsche Meisjes Gezellen Vereeniging (E.N.M.G.V.) was de eerste landelijke scoutingvereniging voor meisjes.

Geschiedenis

Toen in 1910 de eerste scoutinggroepen voor jongens werden opgericht, volgden kort daarop ook groepen voor meisjes. Zo werd in 1911 in Leiden de Leidsche Meisjes Gezellen opgericht en in 1912 de Rotterdamsche Meisjes Padvinders, Amsterdamsche Meisjes Gezellen, de Haagsche Speursters en de Amerfoortsche Padvindsters. Als voorbeeld dienden de Engelse Girl Guides en de Amerikaanse Camp Fire Girls.

Groepsfoto van het bestuur van de Meisjes Gezellen Vereeniging op het Tuinfeest

In een poging om tot een landelijke samenwerking van al deze nieuwe scoutingverenigingen voor meisjes te komen, richtte mevrouw Adée Muller-van Geuns in 1911 in Den Haag de Eerste Nederlandsche Meisjesgezellen Vereeniging op. Er werd in dat jaar drie keer met een groep van 22 meisjes in Eerbeek gekampeerd. Op 1 maart 1913 werd een clubhuis aan de Buys Ballotstraat 2 (hoek Valkenboslaan) in Den Haag betrokken. In dit huis waren 8 vertrekken ingericht; voor iedere ronde één en verder een bestuurskamer. Deze werd ’s winters ’t meest gebruikt. Begin 1914 sloot mevrouw M.E.A. Cijfer-van Wijngaarden met 65 meisjes in twee groepen uit Amsterdam zich aan. Op 14 april 1914 sloot de organisatie zich aan bij de Camp Fire Girls, met mevrouw Muller-van Geuns als leidster nummer 5731. Maar landelijke samenwerking kwam echter niet goed van de grond. Een echte landelijke vereniging voor meisjes kwam er pas in 1916, toen op 31 januari in Amsterdam Het Nederlandsche Meisjesgilde werd opgericht. De Haagse meisjesgezellen, waarschijnlijk de door mevrouw Manna de Wijs-Mouton heropgerichte Jonge Haagsche Speursters, hielden onder haar leiding op 23 maart 1923 een zanguitvoering in het theater Herengracht in Den Haag. De ENMGV heeft nog bestaan tot eind jaren '20 van de twintigste eeuw als een klein groepje, dat nog zo af en toe met elkaar kampeerde. Mogelijk hield het einde van deze vereniging verband met het failliet van de echtgenoot van de hoofdleidster Adée Muller-van Geuns en dat door financiële nood zij met haar gezin in die periode naar Eerbeek verhuisde. Het leiden van de vereniging schoot er daarbij ongetwijfeld in. De Haagse restanten sloten zich in 1929 aan bij Het Nederlandsche Meisjesgilde.

De Gouden Schakel was het ledenblad van maart 1912 tot maart 1918.

Uniform

Tuinfeest van de Meisjes Gezellen Vereniging te Den Haag, 1911

Feestelijke installatie

Een document uit 1911 beschrijft hoe het uniform van de ENMGV eruit zag:

Uniform ENMGV, Den Haag, 1911: Witte of blauwe blouse, blauwe rok, hemelsblauwe das of halsdoek, Gordel met beursje, Witte ransel met een blauw kruis. Een lichten stok bij wandelingen; een wandelstok bij 't zich begeven naar bijeenkomsten. Schouderlint met de kleuren hunner ronde op den linkerschouder. Voor den arbeid binnenshuis en op de straat de kleuren der strik aan hun wandelstok en bij wandelingen zonder strik. Breeden matrozenhoed met de kleuren hunner ronde. Handschoenen met kappen. Dezen zijn verplichtend voor alle werk buitenshuis, behalve bij kampeeren. Op de linkerborst dragen zij, op een rond lapje laken, de geborduurde bloem hunner orde. Elke ronde heeft een eigen vlag: een driehoek met de bloem harer ronde. De vlag der MGV draagt op een witten ondergrond een lichtblauw schild, omgeven door een gouden schakel. In rondschrift de spreuk "Volhardt en Waakt" en in het midden een madeliefje met witte blaadjes en gouden hart. De leidsters dragen witte strikken. De 2e leidster twee strepen; de 1e rondeleidster één streep op de linkermouw. De hoofdleidsters dragen geen strikken, doch een witte knoop met goud kruis als kenteeken.

De meisjes-gezellen worden verdeeld in:

1. Jongeren: Kenteeken, een broche in de vorm van een madeliefje,
2. 2e klasse: een lichtblauw lapje laken als schild, los genaaid op de linkermanchet, Op dat schildje een madeliefje, witte blaadjes met gouden hartje,
3. 1e klasse: idem, rond het schild een gouden schakelketting met rondschrift "Volhardt en Waakt".'

Extra kenteekenen:

1. Wit kruis op rooden band (Ambulance, Nurse, Wasch, Verplegen, Koken),
2. Groen en oranje schouderkoord voor Fietsen, Administratie
3. Orde van de Zilveren Burcht (alle l 8 vaardigheden),
4. Reddingsring in de vorm van een schakel,

Verdienste teekenen:

Een gouden ringetje om de slip harer halsdoek voor een groote daad.

In de winter werd de blauwe blouse gedragen en in de zomer en bij feestelijke gelegenheden de witte blouse.

Wet

1. Op het woord van een M.G. moet men steeds staat kunnen maken.
2. Een M.G. is oprecht en trouw.
3. Een M.G. moet nuttig zijn voor anderen.
4. Een M.G. is vriendelijk.
5. Een M.G. is beleefd.
6. Een M.G. is dierenvriendin.
7. Een M.G. gehoorzaamt onmiddellijk zonder eenige tegenspraak.
8. Een M.G. draagt elken tegenspoed en teleurstelling met berusting.
9. Een M.G. is spaarzaam.

Groepen en ledenaantallen

Een groep bestond uit ronden, deze ronden konden bijvoorbeeld Rode roos, Margriet, Lelie, Vergeet-mij-niet, Korenbloem, Zonnebloem, Boterbloem, Fuchsia, Iris, Hulst, Klaproos, Viooltje, Primula, Narcis of Chrysant heten.

in 1911 waren minstens 60 meisjes lid.

Clubhuis, Edisonstraat 126, Den Haag, januari 1913

In 1913-1914 waren er vier rondes van maximaal 24 meisjes met twee leidsters. De leden in mei-augustus 1913 waren: Nelly Abbing, Lize Andriessen, Corry Bal, Julie Bron, Nettie Bruyn, W. Busman, Carey Campioni, Marietje Campioni, Margo de Graaff, J. Cornelis de Groot, Géri Despéroux, Jo van Eck, Nelie van der Endt, Lize van Gennep, J. Goudriaan, A. Graadt van Roggen, Margo de Graaff, Lize Hagen, Lize van der Hucht, Frieda Jackson, Hetty ’s Jacob, Henny Jansen, Wimmy Jansen, Jeanne de Jong, Kundra Kalis, T. Kalis, Do Kasteleijn, Emmy Kessler, Beb van Kesteren, C. Killen, Annie Knuijver, Fietje Koch, J. van der Kolff, L. van der Kucht, Jeanne Lamberts, Nelly Lith, Stientje Maier, Jopie Manuel, Lucie Muller, Anneke Muller, E. Muller, Nella Nardten, Thysa Nix, N. ten Noever de Brauw, Willy Noordijk, Yvonne Philippe, Katty Pino, Lize Poolman, Jopie van Puffelen, Anna van Rede, (Gerda van Rees,) T. van Rees, B. van Resteren, Beb Roelofsz, Ini Roelofsz, Treesje Scheurer, Anna von Schmid, Lize von Schmid, Ina Schoevers, Mientje van der Schuijt, Guus ten Siethoff, Jopie van Someren Brand, Meep van Someren Brand, Miep van Someren Brand, Loetje van Straaten, Fietje Steinmetz, Nettie Tavenraat, Nolletje Tavenraat, Miep Treur, Hugi Vos, L. de Vries, Mina van der Weijde, L. Weissman, R. Westerveld, Bella Wirix en Olly van der Wijck.

In 1915 waren er afdelingen in Den Haag met 40 leden, in Amsterdam met 61 leden, in Leiden met 13 leden, in Rotterdam met 33 leden en een afdeling in oprichting in Dordrecht met 16 leden.

In 1919 had de vereniging 50 leden en was lid van de Nationale Vrouwenraad van Nederland.

Bestuur

1912

• Mevrouw Adée Muller-van Geuns, Presidente, Laan van Meerdervoort 336, Den Haag
• Mevrouw C. Singels-van Houten, Secretaresse, Sweelinckplein 28, Den Haag
• Mejuffrouw N. Burgersdijk, Penningmeesteresse, 2e Schuytstraat 105
• De heer J.E.C. de Wijs, Administrateur, Paramaribostraat 1

1 Maart 1913-1 Maart 1914.

• Mevrouw Adée Muller-van Geuns, Presidente, Laan van Meerdervoort 336, Den Haag
• Mevrouw C. van Paasschen-Vos, Vice-Presidente, Hooge Westeinde 20, Den Haag
• Mevrouw Naatje Kessler-Salmon, Secretaresse
• Mevrouw Nancy Tavenraat-Hoogewerff, Penningmeesteresse
• Mevrouw W.C. Campioni-Kerlen
• Mevrouw A.J.C.F. Jacometti-Koster
• Mevrouw M.E.A. Cijfer-van Wijngaarden, voorzitster der Amsterdamsche Meisjes-Gezellen
• Mejuffrouw. N. Burgersdijk
• Mejuffrouw A. Cramerus
• Mejuffrouw A. Zoethout
• De heer W. de Vries, rechtskundig adviseur

Leidsters

• Mevrouw A. Muller-van Geuns, Hoofdleidster
• Mevrouw Manna de Wijs-Mouton
• Mevrouw E. Gelderman
• Mejuffrouw Anneke Muller
• Mejuffrouw Péronne Arntzenius
• Mejuffrouw Constance Arntzenius
• Mejuffrouw Mies Tavenraat

Leerling-Leidsters

• Miep Treur
• Lucie Muller
• Betsy Ros
• Henny Jansen

Ronde Viooltje in 1913, de rondeleidster Miep Treur zit te midden haar scoutkinderen.

1916

• Voorzitster: Mevrouw A. Muller-van Geuns
• Secretaris: W. de Vries

1917

• Voorzitster: Mevrouw A. Muller-van Geuns
• Secretaris: Mevrouw L.E. Hoorweg-Termijtelen

1918

• Voorzitster: Mevrouw A. Muller-van Geuns
• Secretaris: Mevrouw C. van Paasschen-Vos

Bronnen en referenties

• Meisjesuniform E.N.M.G.V. in 1911 (nationaalmuseum.scouting.nl)
• Korte ontstaansgeschiedenis van het E.N.M.G.V. (scoutmuseum.nl)
• Algemeen Handelsblad, 14 mei 1931

Eerste Nederlandsche Meisjes Gezellen Vereeniging

Go to the page with the definition of 'ENMGV'

Meisjes Gezellen Vereeniging

Go to the page with the definition of 'MGV'