Jo van Heutsz

Scoutpedia.nl, dé Scouting wiki
Ga naar:navigatie, zoeken


Joannes Benedictus (Jo) van Heutsz
Icon boy scout.svg
Geboorteplaats
Coevorden ­Drenthe ­Nederland
Geboortedatum
3 februari 1851
Overlijdensplaats
Montreux ­Vaud ­Zwitserland
Overlijdensdatum
11 juli 1924
Bezig met het laden van de kaart...

Jo van Heutsz was een Nederlandse luitenant-generaal, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië en voorzitter van De Nederlandse Padvinders.

Levensloop[bewerken]

Hij was[1] de zoon van een artillerieofficier en diens tweede echtgenote. Hij stamde uit een familie waarin een militaire loopbaan niet ongebruikelijk was. Zijn ouders scheidden in 1865 van tafel en bed. Hij bleef met zijn twee broers en zus bij zijn moeder wonen. Hij nam in 1867 als 16-jarige vrijwilliger dienst bij het Instructie Bataljon in Kampen, werd in 1870 als foerier geplaatst bij de infanterie in Maastricht en werd in 1872 benoemd tot tweede luitenant. Hij werd in 1873 op zijn verzoek overgeplaatst naar het Nederlandsch-Indisch Leger en vertrok in september van dat jaar naar Soerabaja, waar hij bij het 13de Bataljon Infanterie werd geplaatst. Hij vroeg en kreeg overplaatsing naar Atjeh, en diende daar bij het 3e Bataljon Infanterie. Op 22 maart 1877 trad hij op 26-jarige leeftijd in het huwelijk met Maria Henriëtte van der Zwaan. Uit dit huwelijk werden vier zoons en twee dochters geboren. In de periode in Atjeh ontwikkelde hij de visie dat voor Atjeh een zuiver militaire oplossing noodzakelijk was. Daarmee ging hij in tegen de officiële politiek van het Indische gouvernement dat een snelle invoering van civiel bestuur beoogde. Hij was daarna met verlof in Nederland (1881-1883) voor de verdere opleiding aan de Hogere Krijgsschool voor officieren in Den Haag. Hij etaleerde daarbij zijn visie voor Atjeh. Na zijn terugkeer naar Nederlands-Indië wordt hij onder andere een aantal keren geplaatst in Atjeh. In die periode kreeg hij de ruimte om zijn visie voor Atjeh in daden om te zetten. Dat resulteerde in 1898 in een benoeming tot civiel en militair gouverneur van Atjeh. In deze periode bracht hij met grof geweld Atjeh definitief onder Nederlands bestuur, ten koste van veel menselijk leed onder de bevolking van Atjeh. In 1903 werd hij adjudant-generaal van koningin Wilhelmina, daarop gevolgd in 1904 door zijn benoeming tot gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Van Heutsz voerde als gouverneur-generaal de onderwijspolitiek in, waardoor dessascholen werden opgericht; de dorpen bekostigden het onderwijs, terwijl het gouvernement voor de leermiddelen zorgde. Vreemd genoeg stopte het geweld van de Nederlandse overheid in Atjeh daarmee niet. Tot in 1908 ging dat door, onder de nodige politieke onrust in Nederland. Hij trad in 1909 af als gouverneur-generaal en vestigde zich in Amsterdam. Aanvankelijk hield hij zich actief bezig met allerlei Indische zaken en was hij onder meer betrokken bij de oprichting van het Koloniaal Museum (het huidige Koninklijk Instituut voor de Tropen). Na de dood van zijn vrouw in 1919, trok hij zich terug uit het openbare leven en verhuisde naar Bussum. Vanaf 1922 woonde hij deels in de Alpen, zowel in Montreux als in Meran.

Scouting[bewerken]

Hij werd op verzoek van prins Hendrik in 1915 de voorzitter van De Nederlandse Padvinders, die net waren opgericht.

Onderscheidingen en eretitels[bewerken]

  • Ridder Grootkruis Militaire Willemsorde (Koninkrijk der Nederlanden, 1903)
  • Ridder Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw (Koninkrijk der Nederlanden, 1919)
  • Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau (Koninkrijk der Nederlanden, 1919)
  • Grootkruis in de Orde van de Rode Adelaar (Koninkrijk Pruisen, 1905)

Bronnen en referenties

Category stub nl.svg Dit artikel is een beginnetje. U wordt uitgenodigd op Bewerk te klikken om uw kennis aan dit artikel toe te voegen.
Cookies helpen ons onze services aan te bieden. Door onze services te gebruiken stemt u in met het gebruik van onze cookies.