Jota Jargon

Scoutpedia.nl, dé Scouting wiki
Ga naar:navigatie, zoeken

Tijdens het Jota weekend vliegen de radio amateur termen rond de oren. QSO, QSL, 2 Meter, HF enzovoort. Om het een en ander makkelijker te begrijpen hier enkele termen.

Termen[bewerken]

Amateur
De “liefhebber” die de zender (mag) bedienen. De man met de licentie om radio signalen door de ether te sturen.
Callsign
de radionaam van een amateur die zijn call tijdens de Jota aan een groep uitleent.

De call van het Nederlandse landelijke station is PA6JAM (Papa Alfa 6 Juliet Alfa Mike) De eerste 2 letters staan voor het land, het cijfer voor het examen dat de amateur heeft afgelegd en de laatste 3 letters vormen zijn naam. De call van een amateur wordt tijdens de Jota aangevuld met /J (Stroke Jamboree)

  • PAPivo adviseur t/m PI staat voor Nederland
  • 0 t/m 5 en 7 t/m 9 voor individuele radiozendamateurs, 4 voor verenigingen van radiozendamateurs, 5 voor onderwijsinstellingen (NL)
  • OO t/m OT, staat voor België
Contest
een wedstrijd onder amateurs om in een zo kort mogelijke tijd zoveel mogelijk QSO’s te maken.
Frequentie
een kanaal waarop wordt uitgezonden. Weergegeven in “Hertz”
HAM-Radio
een term die komt van het Engelse Hamming. Wat met overdreven acteren te maken heeft. De vroegere amateurs overdreven ook nogal in hun uitzendingen, te veel vermogen op allerlei frequenties tegelijkertijd. Engelse amateurs noemen zich vaak nog steeds “Ham”
Hertz
eenheid van frequentie. Mega Hertz` = MHz.
HF
Hoogfrequent, (Korte Golf) een uitzend “plek” tussen 3 tot 30 MHz en 10 tot 100 meter golflengte.
J-codes
de J-code is bedacht speciaal voor de Jota. Deze codes zijn wereldwijd en zijn een soort JOTAJamboree On The Air taal.
JID-code
deze code krijg je als het JOTAJamboree On The Air-JOTIJamboree On The Internet station is aan gemeld bij de internationale JOTAJamboree On The Air-JOTIJamboree On The Internet database (http://JOTAjoti.org) en is onderdeel van een internationaal spel.
Licentie
een oude naam voor vergunning. Na het afronden van een examen kunnen zend amateurs zich registreren. Zij ontvangen dan een “Call”
Morse
code bestaande uit korte en lange piepjes. Meest bekende S.O.S. ( … --- … ) het internationale noodsignaal.
Operator
de mens achter de knoppen ook wel de "Amateur".
Old Man
Een manlijke operator kan worden aangeduid als "OM" wat staat voor "Old Man" en komt uit de tijd van de morse. Dit ongeacht de leeftijd van de man.
Internationaal-alfabet
een spellingsalfabet voor beter verstaanbaarheid door alle ruis die ook uit de speaker komt.
Packetradio
in plaats van door een microfoon te praten, wordt er met een computer ge-chat. De verbinding gaat door de radio. Niet door een kabeltje.
Q-codes
Korte codes voor lange vragen.
QSO
radiotaal voor een radioverbinding / gesprek over de radio.
QSL-Kaart
een bedank kaartje dat amateurs onderling sturen na een QSO. Via een eigen post service worden deze kaarten over de hele wereld verstuurd en bezorgd.
Rayon
Nederland is verdeeld in Rayons die weer verschillende scouting regio’s onder zich hebben.
Shack
de ruimte waar de amateur zijn apparatuur heeft staan en gebruikt.
Telex
de radio versie van een FAX, heeft ook veel weg van een ouderwetse typemachine die door iemand op afstand wordt bediend.
Het Vademecum
het handboek van een zendamateur.
VHF
Very High Frequency, uitzend “plek” tussen 50 tot 146 MHz en 2 tot 6 meter golflengte
Young Lady
Een vrouwelijke operator kan worden aangeduid als "YL" wat staat voor "Young Lady" en komt uit de tijd van de morse. Dit ongeacht de leeftijd van de vrouw.
2, 10 en 80 meter
verschillende golflengte van het radio signaal.

Q-codes[bewerken]

De Q-code is ontstaan toen men nog veel met morse werkte. Het ging veel sneller om slechts 3 letters over te seinen dan een hele zin. Omdat er niet veel woorden met een Q beginnen was het bij de eerste letter duidelijk dat het om de Q-code ging.

  • CQ, CQ? = Hallo, Hallo is daar iemand?
  • QRG? = Wat is mijn frequentie?
  • QRG = Uw frequentie is ...
  • QRM? = Hebt u last van storing?
  • QRM = Ik heb last van storing (1 t/m 5)
  • QRZ? = Door wie word ik aangeroepen?
  • QRZ = U wordt aangeroepen door ...
  • QSB? = Hebben mijn signalen last van fading?
  • QSB = Uw signalen hebben ... (1 t/m 5) last van fading
  • QSL? = Wilt u de ontvangst van mijn uitzending bevestigen?
  • QSL = Ik bevestig de ontvangst van uw uitzending
  • QSO? = Kunt u rechtstreeks werken met ... (roepnaam)?
  • QSO = Ik kan rechtstreeks werken met ... (roepnaam)
  • QSY? = Zal ik op ... kHz gaan zenden?
  • QSY = Ga op ... kHz zenden
  • QTH? = Wat is uw positie?
  • QTH = Mijn positie is ...
  • 73’s = Bedankt en de Groeten. (eng. Seventy tree’s )

Golflengte[bewerken]

Frequentie en golflengte.gif

Een radio zend uit in pulsjes, deze vormen net als een steentje in het water een golf. De lengte van deze golf (van piek naar piek) wordt de golflente genoemd. Een “korte golf” is bijvoorbeeld 10 meter een “middengolf” 160 meter en een lange golf 2200 meter. Tijdens de Jota werkt men met de korte golf radio. Hoe langer de golflengte hoe verder het bereik. Een andere bekende golf is de microgolf. (1 meter bij 300 MHz tot 1 meter bij 300 GHz) deze wordt gebruikt voor uitzendingen van TV, GPS, Mobiele telefoons, WiFi en Bluetooth. Wanneer er meer energie/vermogen in de "uitzending" wordt gestopt zal een microgolf worden gebruikt in een “Microgolfoven” of Magnetron.

Frequentie[bewerken]

De frequentie geeft aan hoe vaak iets voorkomt in een bepaalde tijd. Hoeveel pulsjes een radio uitzend in 1 seconde wordt aangegeven in de eenheid Hertz, “lage” frequenties 135 kHz (dit zijn 135.000 pulsjes per seconde) horen bij de lange golflengtes. Hoge frequenties van 10 GHz (10 miljard pulsjes per seconde) horen bij extreem korte golflengtes van 3 cm. Wie 1 steentje in het water gooit (lage frequentie) zal een langere golflengte zien als wanneer iemand met bijvoorbeeld een elektrische tandenborstel op het water houd (hoge frequentie)

Vermogen[bewerken]

Zendamateurs hebben het ook nog al eens over vermogen. We gaan weer terug naar de steentjes. Een grotere steen zal hogere golven geven. De golfjes van de kleine steentjes worden hierdoor weg gevaagd. Ook de kracht waarmee het steentje in het water wordt gegooid maakt verschil in de golven. Voor een zend amateur is het de kunst om door met de combinatie tussen golflengte frequentie en vermogen een goed verstaanbare verbinding te maken liefst over een grote afstand.

Organisaties/Links[bewerken]

Agentschap Telecom
Toezichthoudende instantie, onderdeel van het Ministerie van Economische zaken. Landbouw en Innovatie. (NL)
BIPT
Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie. Toezichthoudende instantie (B)
EURAO
Europese RadioAmateurs Organisatie (EU)
IARU
International Amateur Radio Union (Int.)
VERON
Vereniging voor Experimenteel Radio Onderzoek in Nederland. Verantwoordelijk voor het Nederlandse zendexamen (NL)
VRA
Vlaamse Radio-Amateurs (B)
VRZA
Vereniging van Radio Zend Amateurs (NL)
UBA
Koninklijke Unie van de Belgische Zendamateurs. Verantwoordelijk voor het Belgische zendexamen (B)
UFRC
Union Francophone des Radio-clubs, Franstalige Unie van Radio clubs, Wallonië (B)

ARISS[bewerken]

"Amateur Radio on board International Space Station". Aan boord van het ISS zijn twee amateurradiozenders. Deze worden bemand door een team van astronauten en kosmonauten de meesten van hen hebben een radio-amateur licentie. Het station wordt deels gebruikt als reflector om signalen door te sturen over groter afstand maar de ruimtevaart organisaties hebben de voorwaarde gesteld dat er school contacten moeten worden gemaakt. tijdens de tien minuten dat het ISS langs de hemel schiet beantwoorden de "bewoners" vragen van scholieren. Op 6 maart 2012 heeft de Nederlandse Astronaut André Kuipers contact gemaakt met twee schoolklassen uit Spijkenisse. De (vrijwilligers)vereniging ARISS wordt voorgezeten door de Belg Gaston Bertels (ON4WF).

Op 28 december 2013 werd er weer contact gemaakt met Nederland. Deze keer met Scouting Burgemeester Welschen uit Eindhoven. Ter ere van hun 10 jarig jubileum maakte Zend-amateur Frans "PE1RXJ" verbinding met het ISS. De verbinding was helder van kwaliteit en na 16 vragen in 10 minuten werd het QSO astronaut met Koichi Wakata netjes afgesloten.