Kajak

Scoutpedia.nl, dé Scouting wiki
Ga naar:navigatie, zoeken

Een kajak, of kayak in de Engelse schrijfwijze, is een vrijwel geheel gesloten kano. In het dek zit een ovaal gat dat "de kuip" genoemd wordt. Hierdoor kan de kajakker in zijn bootje stappen. De benen zijn onder het dek met de knieën onder de kuiprand en de voeten in steunen, het bovenlijf steekt boven het dek uit. De kuip is tegen opspattend water af te sluiten met een spatzeil dat door de vaarder als een rokje aangetrokken wordt en met een elastiek rond de kuip wordt vast gezet. Een kajak heb je in één, twee- en vierpersoons versies.

Bouw en techniek[bewerken]

De kajakpeddel is een stok met twee bladen die afwisselend links en rechts naast de boot in het water dienen te worden gestoken. Het is een veelvoorkomend misverstand dat bij de voortbeweging van een kajak alleen een trekkracht wordt uitgeoefend met de ene arm. De kracht om vlugger en beter voort te bewegen hangt in grote mate af van de duwkracht met de tegenovergestelde arm dan de trekarm die de peddel vooral begeleidt. Bij moderne peddels voor vlakwater komt de meeste kracht vanuit romp en schouders daar deze een beweging naar buiten toe vereist. Dit worden 'wingpaddels' genoemd.

Geschiedenis[bewerken]

Het model van de kajak is oorspronkelijk afkomstig van de Inuit. Met uitzondering van een klein gat in het midden is het dek geheel gesloten, bovendien kan de vaarder dit gat geheel afsluiten met een spatzeil dat om zijn middel zit. Dit tegen het koude water en de wind. Door deze vrijwel waterdichte afsluiting is de kajak geschikt voor wildwater en op zee. Een ervaren kajakker kan na omslaan weer overeind komen met de zogenaamde eskimorol.

De kajak werd door de Inuit gebruikt om op zee te jagen op grote vissen, zelfs walvissen.

Oorspronkelijk werden kajaks vervaardigd uit een geraamte van beenderen dat bespannen werd met dierenhuiden. Tegenwoordig zijn de meeste kajaks vervaardigd uit Polyetheen of composieten zoals polyester, carbon, glasvezel en kevlar. De constructie van een geraamte met losse huid bestaat nog als vouwkano of voor zelfbouw.

Types[bewerken]

Voor verschillende water omstandigheden en gebruiksdoelen heb je verschillende boten nodig.

Zeewater[bewerken]

Een kajak voor op zee is relatief lang (zo'n 5 mtr) en heeft een hoge boeg punt om goed door de golven te snijden. De kajaks zijn soms uitgevoerd met een roer dat met de voeten bediend wordt. Onder het voor en achterdek bevinden zich vaak opbergruimtes voor klein materiaal.

Sit-on-top

De Sit-on-top kajak heeft wat weg van een holle surfplank met een zitting erin en een plaats waar je je voeten weg kan zetten. De naam zegt het al men zit op de boot. Bij omslaan val je er af en kun je er daarna in principe weer opklimmen – als de omstandigheden dat toelaten... De onderzijde is puntig voor een goede koersvastheid.

Vlak/Binnenwater[bewerken]

Een vlakwaterkajak is een boot met een puntige bodem waardoor de boot goed koersvast is en het zwaartepunt onder de waterspiegel ligt, soms uitgevoerd met een scheg, een vin achterop de kiellijn van de kajak. De scheg kan verstelbaar zijn met de voeten wat zeer praktisch kan zijn tegen oploeven. met als gevolg dat dit type kano vrij stabiel is en erg gemakkelijk recht vooruit is te varen.

Wildwater[bewerken]

De wildwater kajak is een vrij korte boot (max. 3 mtr) met een rondere tot platte bodem. Hiermee kan goed om rotsen en door stroomversnellingen worden gemanoeuvreerd. De boten hebben minder water contact en hebben daar door minder weerstand. Op het vlakke water zijn deze boten erg gevoelig voor wind en koersvast door het ontbreken van enige voorgevormde geleiding. Het is dan ook een stuk intensiveer om recht vooruit te varen. Men zal ook met de benen en heupen moeten sturen.

Freestyle

De Freestyle kajak is voor de gevorderde, een erg kort bootje dat zeer wendbaar is en weinig weerstand bied.

Kanopolo[bewerken]

Kanopolo is een ploegen spel op het water met een bal. Twee teams in kajaks en twee goals. De kajaks hebben een stompe verstevigde punt om de tegenstander uit zijn evenwicht te kunnen stoten toch niet te verwonden.

Aankomst in Den Haag van de Poolse Scouts die in een maand van Polen naar de Wereldjamboree van 1937 zijn gekanood


Bronnen en referenties[bewerken]