Waarderingstekens

Scoutpedia.nl, dé Scouting wiki
(Doorverwezen vanaf Onderscheiding)
Ga naar:navigatie, zoeken

Scouting Nederland kentsinds 2 april 2019 een waarderingssysteem met meerdere waarderingstekens: vier waarderingstekens oplopend van Gouden Vos, Gouden Oehoe, Gouden Edelhert tot Zilveren Wolf en andere onderscheidingen zoals het Teken van Moed, het Teken voor Bijzondere Verdienste, het Teken voor Maatschappelijke Inzet, het Vriendschapsteken en het Ereteken. Verder zijn er nog lustrumtekens, die uitgereikt kunnen worden bij een bepaald aantal jaren lidmaatschap (inclusief jeugdlidmaatschap). In het verleden kende Scouting Nederland en zijn voorgangers andere waarderingstekens. Hieronder staan de onderscheidingen/waarderingstekens die momenteel in gebruik zijn bij Scouting Nederland, enkele regio's en bij de World Scout Committee.

Draagwijze huidige waarderingstekens[bewerken]

De voormalige en huidige Nederlandse lustrumtekens en waarderingstekens worden gedragen op de klep van de linker borstzak van de scoutfit en mogen ook op de dagelijkse kleding gedragen worden. Bijbehorende insignes worden gedragen boven de linkerborstzak.[1]

Waarderingstekens[bewerken]

Waarderingstekens.png
De volgende waarderingstekens en hun criteria zijn op dit moment in gebruik:[2]

  • Zilveren Wolf
    • De vrijwilliger is gedurende minimaal twintig jaar actief geweest in één of meerdere functies binnen Scouting.
    • De activiteiten van de vrijwilliger moeten ver boven het gemiddelde uitsteken.
    • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor vernieuwing binnen de vereniging en/of verbetering (van de kwaliteit) van het Scoutingspel.
    • De vrijwilliger is in het is gedurende drie jaar in bezit van het Gouden Edelhert (of gouden waarderingsteken van Scouting Nederland of een gelijkwaardig teken van de oud-verenigingen).
    • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor borging van de continuïteit van de organisatieonderdelen waarbij hij/zij betrokken is.
    • De vrijwilliger is organisator van landelijke of internationale activiteiten OF levert op andere vergelijkbare wijze een substantiële bijdrage aan de landelijke organisatie.
    • Naarmate de activiteiten van de vrijwilliger voor een groter aantal leden van belang zijn (minimaal landelijkniveau OF het bereik is in ieder geval drie verschillende organisatieonderdelen), zijn ze ook van meer betekenis voor de gehele vereniging Scouting Nederland.
  • Gouden Edelhert
    • De vrijwilliger is gedurende minimaal vijftien jaar actief geweest in één of meerdere functies binnen Scouting.
    • De activiteiten van de vrijwilliger moeten boven het gemiddelde uitsteken.
    • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor vernieuwing binnen de vereniging en/of verbetering (van de kwaliteit) van het Scoutingspel.
    • De vrijwilliger voldoet aan drie van de vier volgende criteria:
      • De vrijwilliger is gedurende drie jaar in bezit van de Gouden Oehoe (of zilveren waarderingsteken van Scouting Nederland of een gelijkwaardig teken van de oud-verenigingen).
      • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor borging van de continuïteit van de organisatieonderdelen waarbij hij/zij betrokken is.
      • De vrijwilliger is organisator van (boven)regionale activiteiten OF maakt deel uit van het organisatieteam van een landelijke activiteit OF levert op andere vergelijkbare wijze een substantiële bijdrage aan de landelijke organisatie.
      • Naarmate de activiteiten van de vrijwilliger voor een groter aantal leden van belang zijn (minimaal regionaalniveau OF het bereik is in ieder geval twee verschillende organisatieonderdelen), zijn ze ook van meer betekenis voor de gehele vereniging Scouting Nederland.
  • Gouden Oehoe
    • De vrijwilliger is gedurende minimaal tien jaar actief geweest in één of meerdere functies binnen Scouting.
    • De activiteiten van de vrijwilliger moeten boven het gemiddelde uitsteken.
    • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor twee van de volgende punten:
      • De verbetering van de kwaliteit van het Scoutingspel;
      • Ledengroei;
      • Begeleiden van andere vrijwilligers;
      • Het ondersteunen van een organisatieonderdeel;
      • Het besturen van een organisatieonderdeel.
    • De vrijwilliger voldoet aan twee van de drie onderstaande criteria:
      • De vrijwilliger is gedurende minimaal drie jaar in bezit van de Gouden Vos (of bronzen waarderingsteken van Scouting Nederland).
      • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor borging van de continuïteit van de organisatieonderdelen waarbij hij/zij betrokken is.
      • De vrijwilliger is organisator van innovatieve groepsactiviteiten OF levert een substantiële bijdrage aan (boven)regionale en/of landelijke activiteiten.
  • Gouden Vos
    • De vrijwilliger is gedurende minimaal vijf jaar actief geweest in één of meerdere functies binnen Scouting.
    • De activiteiten van de vrijwilliger moeten boven het gemiddelde uitsteken.
    • De vrijwilliger heeft in zijn functioneren zorg gedragen voor één van de volgende punten:
    • De verbetering van de kwaliteit van het Scoutingspel;
      • Ledengroei;
      • Begeleiden van andere vrijwilligers;
      • Het ondersteunen van een organisatieonderdeel;
      • Het besturen van een organisatieonderdeel.

Onderscheidingen[bewerken]

Onderscheidingen.png
De volgende onderscheidingen en hun criteria zijn op dit moment in gebruik:

  • Teken van Moed: leden kunnen in bijzondere gevallen van moedig optreden ten dienste van anderen een waarderingsteken ontvangen, dit is het Teken van Moed. Alle leden (jeugd-, kader en buitengewone leden) kunnen hiervoor in aanmerking komen.
  • Teken voor Bijzondere Verdienste: dit teken is bedoeld voor vrijwilligers die zich een korte periode bovengemiddeld in gezet hebben voor Scouting Nederland, bijvoorbeeld voor het ondersteunen van een landelijk, regionaal of lokaal project.
  • Teken voor Maatschappelijke Inzet: we verbinden in de samenleving; we vinden samenwerking en diversiteit binnen en buiten Scouting Nederland belangrijk. Een lid dat zich heeft ingezet voor (lokale) maatschappelijke kwesties en hierbij initiator is van de activiteit, kan een Teken voor Maatschappelijke Inzet ontvangen.
  • Vriendschapsteken: het Vriendschapsteken is een teken dat wordt toegekend voor een bijzondere aan Scouting Nederland bewezen dienst. Dit teken kan uitgereikt worden aan externen, Nederlandse en internationale guides en scouts. Het is te koop bij de Scoutshop.
  • Ereteken: het Ereteken is een teken dat gezien kan worden als bedankje voor iemands’ inzet, bijvoorbeeld voor oud-leden van een groep. Het teken heeft verder geen eisen. Het is te koop bij de Scoutshop. Het is een pin die ook gedragen kan worden op de revers van een colbert.

Aanvraagproces waarderingstekens en onderscheidingen[bewerken]

Om willekeurigheid en grote verschillen tussen regio's tegen te gaan, is er een organisatie ingericht die de beoordeling van de aanvragen behandelt. De volgende indeling wordt gehanteerd:

  • De Interregionale Beoordelingscommissie Waarderingstekens behandelt aanvragen van groepen, regio's of interregionale teams voor de Gouden Vos, de Gouden Oehoe, het Teken voor Bijzondere Verdienste en het Teken voor Maatschappelijke Inzet. Een interregionale commissie bestaat uit vertegenwoordigers van alle onderliggende regio's en admiraliteiten. In de meeste gevallen beslaat een interregionale commissie grofweg een provincie of een net iets groter gebied.
  • De Landelijke Beoordelingscommissie Waarderingstekens beschikt over het Gouden Edelhert en het Teken van Moed en alle aanvragen van landelijke teams voor alle tekens behalve de Zilveren Wolf. De landelijke commissie valt onder het landelijk team HRM.
  • Het landelijk bestuur beschikt over alle aanvragen voor een Zilveren Wolf.

Het vriendschapsteken en het ereteken zijn vrij beschikbaar bij de Scoutshop, net zoals de lustrumtekens.

Lustrumtekens[bewerken]

Lustrumtekens vanaf 2019.png
Een lustrumteken kan worden uitgereikt aan iemand die een aantal lustra (een lustrum is 5 jaar) lid is van Scouting Nederland. Hierbij worden alle lidmaatschapsjaren meegeteld, dus jeugd-, jongeren- en kaderlidmaatschap. Ieder lustrumteken kent een badge en een draagspeld, in verschillende kleuren. Er zijn tekens voor:

  • 5-jarig lidmaatschap: rood
  • 10-jarig lidmaatschap: oranje
  • 15-jarig lidmaatschap: geel
  • 20-jarig lidmaatschap: lichtgroen
  • 25-jarig lidmaatschap: donkergroen
  • 30-jarig lidmaatschap: lichtblauw
  • 40-jarig lidmaatschap: donkerblauw
  • 50-jarig lidmaatschap: lila
  • 60-jarig lidmaatschap/Scout-for-life: paars

De draagspeld kan ook op de revers van een colbert worden gedragen.

Regionale waarderingstekens[bewerken]

De Grutskpin

Sommige regio's kennen een eigen waarderingsteken. Bijvoorbeeld de regio Fryslân heeft de Grutskpin[3]. Regio ZON kent het 'Schouderklopje'[4]. Regio Utrechtse Heuvelrug kent de Waarderingsbadge[5].

Internationale onderscheiding[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Bronzen Wolf voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De World Scout Committee kent de Bronzen Wolf. Deze wordt alleen toegekend als erkenning voor uitstekende diensten die door een persoon voor de wereldwijde Scoutingbeweging zijn verricht.

Achtergronden nieuw stelsel van waarderingstekens vanaf 2 april 2019[bewerken]

Op de Landelijke Raad van 13 december 2014 is besloten om de mogelijkheden voor een nieuw waarderingsstelsel te onderzoeken en uit te werken. Een stelsel:

  • dat meer aansluit bij andere internationale waarderingstekenstelsels, dus met brons als hoogste kleur en goud als laagste.
  • dat een waarderingsteken kent voor 'bijzondere prestaties', wat een uitkomst was van de commissie van de Landelijke Raad die onderzoek had gedaan naar dit onderwerp.
  • waarbij een kaderlid dat op een niveau verdienstelijk actief is geweest in staat is om meerdere waarderingstekens te ontvangen.

Begin 2016 worden er mensen geworven voor een werkgroep waarderingstekens[6]. Op de Landelijke Raad van 10 juni 2017 wordt unaniem het voorstel van de commissie aangenomen. Dit betekent dat:

  • Het aantal waarderingstekens wordt uitgebreid van drie naar vier, namelijk waarderingsteken 1, 2, 3 en hoog (dit zijn nog conceptnamen, de definitieve namen worden in de implementatiefase bedacht).
  • De mogelijkheden voor het teken van moed en het vriendschapsteken worden uitgebreid;
  • De lustrumtekens blijven;
  • Er drie nieuwe tekens bijkomen:
    • het teken voor maatschappelijke inzet;
    • het ereteken;
    • het teken voor bijzondere verdienste.

Begin 2017 wordt een enquête uitgedaan via de @-scout, waarin leden worden opgeroepen te reageren. Hierin wordt onder andere gevraagd naar de keuze voor de dieren voor de tekens 1, 2 en 3. Ook wordt gevraagd naar de mening over het type draagspeld/badge. In de Landelijke Raad van december 2018 wordt het Huishoudelijk Reglement aangepast, zodat dit klaar is voor het nieuw in te voeren stelsel. In de opdracht is ook meegenomen dat de tekens goedkoper moeten worden en dat er minder beroepsformatie wordt ingezet bij de afhandeling. Voor het implementatieplan gold een verwachte termijn van 1 jaar. Dit betekent dat vermoedelijk in 2018 het nieuwe stelsel zou worden vrijgegeven. De eerste lanceringsdatum van 7 december 2018 kwam echter te snel, waarna uitstel volgde. Op maandag 2 april 2019 wordt het nieuwe stelsel van kracht. Lopende aanvragen voor brons, zilver en gouden waarderingstekens uit het oude stelsel worden nog afgehandeld, zodat uitreiking nog kan plaatsvinden. Bijzonderheid is dat voor de waarderingstekens uit het oude stelsel, brons, zilver en goud, ook is voorzien in een insigne, in de stijl van de overige waarderingstekeninsignes. Deze waren in het oude stelsel namelijk niet voorzien.

Historische waarderingstekens[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Historische waarderingstekens 1973-2019 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Nuvola single chevron right.svg Zie Historische waarderingstekens tot 1973 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De voorgangers van Scouting Nederland kenden diverse waarderingstekens, zoals het Erekruis, ook wel Jan van Hooffkruis genoemd, voor moed, het dankbaarheidsinsigne voor personen buiten scouting en de Jacobsstaven, Zilveren Gaai en Zilvervis voor verdienstelijkheid. De Landelijke Admiraliteit kende het Blauwe waarderingsteken.

Bronnen[bewerken]


Externe links[bewerken]

Eisen waarderingsteken op www.scouting.nl.