Scouting Pius XII (Landgraaf)

Scouting Pius XII (Landgraaf) is een scoutinggroep in Landgraaf.

Geschiedenis

De Katholieke Verkennersgroep Pius XII werd in 1959 opgericht, vooral door toedoen van de toenmalige kapelaan Jo Moers van de Heilige Familie Parochie. De groep werd vernoemd naar paus Pius XII, die van 1939 tot 1958 de katholieke kerk leidde. Op 19 september van dat jaar vond de eerste groepsbijeenkomst plaats op de zolder van het kerkje dat toen in de Curaçaostraat lag. Die bijeenkomsten waren oorspronkelijk alleen toegankelijk voor jongens in de welpen- en verkennersleeftijd. Een aantal leden was afkomstig van de verkennersgroep Grignon-de-Montfortgroep uit Leenhof (die gevestigd was boven de lagere school, de tegenwoordige Oefenbunker). Die groep hield in datzelfde jaar op te bestaan. De eerste groepsleider was de heer Schellekens, de eerste hopman de heer Wiertz en de eerste akela was mevrouw Verhoeven.

Jaren 60

Aan de wieg van de groep stond de man Jo Moers, die ook de eerste aalmoezenier werd. Nadat hij al eerder de hobbyclub had opgestart, vond hij het in 1959 tijd voor jongensjeugdwerk in de pas opgerichte H. Familieparochie. Van deze kapelaan is heel weinig bekend. Dat komt omdat hij op zeer jonge leeftijd, op zondag 19 juni 1960 om 7.45 uur in Heerlen overleed. Hij heeft maar kort kunnen genieten van ‘zijn’ jongens. Het is bekend dat hij erg populair was bij jong en oud. Hij kende een ziekbed van enkele maanden, waarin hij zowel in Kerkrade als in Heerlen in het ziekenhuis verbleef. Na een hersenoperatie op de vrijdag voor zijn dood, kwam hij niet meer bij bewustzijn. Hij is na een druk bezochte uitvaartdienst, begraven in Kerkrade–Holz. Toen in december 1960 de tweede welpenhorde werd opgericht (onder leiding van akela Vievermans), kreeg deze als eerbetoon aan de overleden aalmoezenier de naam Kapelaan Moershorde. Het is niet bekend waarom deze naam niet gehandhaafd is gebleven. De groep kreeg een grote tegenslag te verwerken toen hun oprichter, kapelaan Moers, op jonge leeftijd kwam te overlijden.

De groep groeide gestaag. Zo werd in 1960 al de rowanafdeling 110 opgericht, onder leiding van chef Bonnie. De groei was zodanig, dat een aantal speltakken opgesplitst moesten worden. De verkenners werden op leeftijd ingedeeld in junioren en senioren en bij de welpen ontstonden twee hordes.

Rond 1960 kocht de groep, met behulp van een lening, het stukje grond aan de Kakertsweg, waar nu het groepshuis staat. In de zomer van 1962 bouwden vele vrijwilligers, enkele actieve ouders (waaronder de heren Van de Burgt, Bosch, Van den Akker en Borghans) het in hun vrije tijd, met behulp van veelal tweedehands materiaal dat men links en rechts verzameld had. Deze ouders van de toenmalige jeugdleden van cde groep offerden hun vakantie op om samen iets moois en blijvends voor de jeugd van de Heilige Familieparochie te realiseren. Met vereende krachten werd aan de rand van de parochie, aan de Kakertsweg, een houten clubgebouw neergezet dat tot op de dag van vandaag bekend staat als het groepshuis van scouting Pius XII. Ondanks het gebruikte materiaal, verrees een gebouw dat zich mocht laten zien. Zeker gezien de prachtige ligging en de ruimte in de directe omgeving was scouting Pius XII terecht trots op haar gebouw.

Het terrein waar het groepshuis moest verrijzen, was indertijd aangekocht van de familie Debije en lag voor het doel waarvoor het gebruikt moest gaan worden ideaal; aan de rand van het Kakertsbos. Helaas was dit perceel door zijn ligging, zoals al snel zou blijken, ook uiterst inbraak- en vandalismegevoelig.

In de loop der jaren werd het gebouw en de omgeving diverse malen aan de behoeften aangepast. Zo werden de kolenkachels vervangen door centrale verwarming, werd de lokaalindeling herzien en werden de keuken en de toiletten verplaatst. Voor opslag van materialen, werd een grote zeecontainer naast het gebouw geplaatst. Dit had als extra voordeel dat deze ook direct bij het transport van de materialen naar de kampplaats gebruikt kon worden. Helaas bleek deze echter ook niet inbraakproof te zijn. Op zaterdag 27 oktober 1962 werd het nieuwe groepshuis officieel in gebruik genomen en ingezegend door de toenmalige aalmoezenier pastoor Mathieu Partouns. Hij had op 18 juli van dat jaar ook de eerste steen gelegd.

In 1967 werd door de groep voor het eerst een groepskamp gehouden. De groep ging toen naar Mühlheim een dorpje bij Blankenheim. De kampnaam was PIM 67. De Rowans (RA 110) gingen eerder met de brommer op pad om het kamp mee op te bouwen, de voorzitter Jean Roos voorop. Een jaar later werd in 1968 het eerste gezamenlijke kamp met de hobbyclub gehouden.

Jaren 70

In de hoogtijdagen, begin jaren zeventig, werden grote groepskampen georganiseerd (met als hoogtepunt 7 keer Luxemburg) met telkens ruim 200 deelnemers. Hier waren ook de deelnemers van de meisjesobbyclub meegerekend, waarmee de groep indertijd nauw samen werkten als gezamenlijk Jeugdwerk H. Familieparochie. De laatste jaren trokken vooral de oudste speltakken er steeds verder op uit tijdens hun kampen (bijvoorbeeld Zweden en Polen). Groepskampen worden nog eens per 3 jaar gehouden.

De eerste groepsleider in deze tijd was de heer Leo Amkreutz. Van hem is maar weinig bekend. Men weet alleen dat hij in de Lichtenbergerstraat woonde. Het schijnt een vrij strenge leider te zijn geweest die veel van zijn staf eiste. Zo moesten er wekelijks verslagen van de troepbijeenkomsten geschreven worden, die dan door hem afgetekend werden en van commentaar voorzien. De heer Amkreutz overleed begin jaren 80.

Opvolger van de heer Amkreutz was Johan Bosch, bij veel oud-leden nog bekend. De heer Bosch woonde aan de Kempkensweg en stond bekend als een uiterst sociale leider. Niet zelden barstte hij tijdens zijn toespraken spontaan in huilen uit. Vanwege het veelvuldig gebruik van het woordje ‘niet’ aan het einde van een zin, werd hij achter zijn rug om ‘Niet’ genoemd, zonder boze bedoelingen overigens. Ook zijn eeuwige ‘korte broek’ waren kenmerkend voor hem. Hij was ongekend populair bij zowel leden als stafleden en betekende ook buiten zijn groepsleiderschap enorm veel voor de groep. Zo was hij indertijd tevens de materiaalmeester, die veel voor zijn ‘jonge’ wist te ‘regelen van de koel’. Johan Bosch overleed in 1989, letterlijk overmand door emoties na een bezoek aan zijn geliefde kampplaats Burden.

Jaren 80

Na goede tijden kwamen mindere tijden en het ledental liep langzaam terug. Als gevolg hiervan werden de junior- en de seniorverkenners weer samengevoegd. Ook de twee welpenhordes werden weer verenigd. Toch werden er ook nieuwe speltakken opgericht, te weten de Pivo’s (1979, voor leden van 18 jaar en ouder) en later ook de Bevers (1984, voor de jongste leden). De Pivo-stam werd na 10 jaar, door een gebrek aan leden in 1989 weer opgeheven.

In 1984 werd de groep ook opengesteld voor meisjes, wat het ledental ten goede kwam. Toen startten ook de bevers, de speltak voor de allerjongsten.

Na een jarenlange procedure, gestart in 1988 onder de noemer Bouw 88, werd uiteindelijk het houten gebouw ‘versteend’ en kwamen er twee lokalen bij: een beverlokaal en de materiaalopslag. Tijdens deze verbouwing moest een boom wijken en daarvoor werd ‘professionele’ hulp ingeroepen. Gevolg: de boom belandde boven op het groepshuis waardoor er ongepland ook nog een nieuw dak in de begroting meegenomen moest worden. Na deze verbouwing werd het gebouw eind 1994 feestelijk heropend. In plaats van een houten gebouw, beschikte de groep over een (groter en functioneler) stenen gebouw met een materiaalopslag, was het toiletblok uitgebreid en beschikte de groep over een douche. Ook de verwarming was aan de gewijzigde indeling aangepast, er werd een geweldige kampvuurkuil aangelegd en een nieuw toegangspad gerealiseerd.

Jaren 90

Jo Vrancken (overleden 3 december 2018) was een belangrijke pijler waarop de groep kon bouwen. Na een grote bloeiperiode ging in de loop van de jaren 80 het ledental van de groep hard achteruit met 1991 als absolute dieptepunt. De groep telde toen, staf- en jeugdleden samen, amper nog 31 leden en was nog nauwelijks levensvatbaar. Jo geloofde in de potentie van het kader en had een ongekende positieve energie waarmee hij anderen motiveerde om er hun schouders onder te zetten. De groep bloeide weer op. Jo heeft vervolgens 10 jaar lang het voorzitterschap ingevuld van de Stichting Scouting Pius XII.

In de jaren negentig werd een stuk grond achter het groepshuis in permanente bruikleen van Natuurmonumenten genomen. Het glooiende terrein werd afgevlakt, zodat er ook tenten geplaatst konden worden en een grote kampvuurkuil (in de vorm van een amfitheater) werd hierop gerealiseerd. Deze werd in 2002 vernoemd naar de toenmalige aalmoezenier Ed Serrarens. Vlak voor zijn dood in 2003 heeft hij deze zelf nog officieel in gebruik mogen nemen en inzegenen.

Jaren 00

In het najaar van 2004 werd opnieuw een groep voor 18-plussers gestart onder de naam Stam. Anno 2005 voldeed het gebouw niet meer aan de eisen die Scouting Nederland hier aan stelt in relatie tot het aantal jeugdleden en het gebruik er van. Uitbreiding bleek noodzaak en een wederom werd een moeizaam traject van onderhandelen met de gemeente in gang gezet. In 2007 leek een en ander rond wat vergunningen betreft en was er zelfs een bouwplan dat op de goedkeuring van de gehele groepsraad kon rekenen. Het bestaande gebouw zou daarvoor platgegooid moeten worden en vervangen door een gebouw dat voor de helft uit twee verdiepingen zou bestaan, met voor iedere speltak een eigen lokaal en voor de helft uit een grote gemeenschappelijke ruimte. Er werd zelfs al een klein feestje gebouwd.

Jaren 10

In 2010 werd, een nieuwe speleenheid voor volwassen scoutingleden die de groep ondersteunen: de Plusscouts. In de laatste jaren nam het ledental weer toe en barstte het onderkomen langzaam uit zijn voegen.

Speltakken

De groep heeft de volgende speltakken:

• Bevers- ... tot ... jaar
• Welpen- ... tot ... jaar
• Juniorscouts- ... tot ... jaar
• Scouts- ... tot ... jaar
• Explorers- ... tot ... jaar
• Roverscouts- ... tot ... jaar
• Plusscouts- ... tot ... jaar

Activiteiten

De groep doet mee aan ... en organiseert ......

Bronnen en referenties