Tijd

Scoutpedia.nl, dé Scouting wiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Tijd is na hoogte, breedte en lengte de 4de dimensie. De tijd geef aan wanneer iets heeft plaatsgevonden, dit noemt men een tijdstip of moment. Daarnaast kan de tijd gebruikt worden om aan te geven hoelang een gebeurtenis duurt, de duur tussen twee momenten, dit heet de tijdsduur.

De tijd is voor een reiziger voor nog een doel te gebruiken; namelijk zijn plaatsbepaling. Wie de juiste plaatselijke tijd weet kan onder andere aan de zonstand achterhalen waar de windstreken liggen en zelfs op welke breedtegraad hij zich begeeft met behulp van een sextant.

Tijd wordt uitgedrukt in een internationale standaardeenheid (IS-eenheid). Deze eenheid heet seconde. De definitie van een seconde is de uitkomst van een berekening tussen een “periode” en een “frequentie”. Dit is officieel vastgelegd in 1968.

Vroeger[bewerken]

Oorspronkelijk werd de tijd gemeten door de rotatie van de aarde. Zo ontstond de zonnedag (gemiddeld 24h.) Doordat de aarde ook rond de zon draait werd de meting nauwkeuriger als de sterren er bij betrokken werden,waardoor de sterrendag ontstond (23h. 56min. 4,09sec.) De definitie van een uur werd gezien als een 12ste deel van de tijdsduur tussen zonsopkomst en zonsondergang. 12 is een makkelijk rekenbaar getal en werd vroeger als grondgetal gebruikt.

  • Een minuut is het 60ste deel van een uur.
  • Een seconde is het 60ste deel van een minuut.

Tijdnotatie[bewerken]

Er zijn verschillede manieren om de tijd te noteren of aan te geven. In Europa wordt een 24 uurs notatie gebruikt. 1 uur in de nacht wordt aangegeven als 1:00 uur, 12 uur in de middag als 12:00 uur en 12 uur ’s nachts als 00:00 uur of soms als 24:00 uur. Men telt na het middaguur verder met 13:00 (1 uur), 14:00 (2 uur) enz. Vijf over negen in de avond wordt dan 21:05 uur.

In andere delen van de wereld, bijvoorbeeld de Verenigde Staten, wordt een 12 uurs notering gebruikt. Het verschil tussen 1 uur ’s nachts en 1 uur ’s middags wordt aangegeven door het gebruik van de letters AM en PM. Hierdoor wordt vijf over negen in de avond 09:05 p.m. en vijf over negen 's morgens wordt 09:05 a.m. Het middaguur is 12:00 p.m. middenacht is 12:00 a.m. Waarschijnlijk omdat 12:01 a.m. voor het middaguur is en 12:01 p.m. erna. Deze letters komen uit het Latijns en staan voor “ante meridiem” en “post meridiem” (voormiddag en namiddag). Merdiem staat voor middag, het moment dat de zon in het zuiden staat. Op oude kaarten staat daardoor soms in plaats van Zuid, "Meridies". Het woord is tevens de oorsprong van het woord “Meridiaan” wat ook gebruikt wordt voor “lengtegraad”.

Dagen van de Week[bewerken]

Een week is een periode van 7 dagen. Het begin van de week of de eerste dag van de week varieert per cultuur. In de Westerse wereld wordt maandag officieel als de eerste dag van de week gezien. De Joodse leer schrijft van oudsher zondag als eerste dag en Zaterdag als rustdag (de sjabbat). God schiep de wereld in 6 dagen en rusten op de zevende. De christenen nemen Zondag als rustdag en de Islamitische kalender neemt de zaterdag als eerste dag en op vrijdag sluiten zij de week af met het Vrijdaggebed (Salat al-djuma).

De dagen van de week worden over de wereld op verschillende manieren benoemd. In de Romeinse talen zijn de dagen vernoemd naar de 7 hemellichamen die men in de 1ste en 2de eeuw kende en met het blote oog kan zien. De zon, maan, Mars, Mercurius, Jupiter, Venus en Saturnus. In de Germaanse talen zoals Nederlands en Duits zijn veel namen van Germaanse goden te herkennen. Tiwaz, Wodan, Donar en Freia.

In veel Oosterse landen hebben de dagen slechts een volg nummer. Dat leid wel tot verwarring omdat niet alle culturen dezelfde start dag hebben.

Vernoemd naar[bewerken]

Nederlands Latijn Romeinse talen Germaanse talen
Zondag dies Sōlis Zon Zon
Maandag dies Lūnae Maan/Luna (Godin van de maan) Maan (van Mê dat Meten Betekend)
Dinsdag dies Martis Mars (Oorlogsgod) Tiwaz (God van gerechtigheid)
Woensdag dies Mercuriī Mercurius (god van de Handel en de Reizigers) Wodan (Oppergod)
Donderdag dies Lovis Jupiter (Oppergod/God van het Onweer) Donar/Thor (Dondergod)
Vrijdag dies Veneris Venus (Godin van de Liefde) Freia (Godin van vruchtbaarheid)
Zaterdag dies Saturnī Saturnus (God van de Landbouw) Saturnus

De Talen Om Ons Heen[bewerken]

Nederlands Engels Duits Fries Frans Spaans
Zondag Sunday Sonntag Snein ( de Zon) Dimanche (Dag van God) Domingo (Dag van God)
Maandag Monday Montag Moandei Lundi Lunes
Dinsdag Tuesday Dienstag Tiisdei Mardi Martes
Woensdag Wednesday Mittwoch (Midden week) Woansdei Mercredi Miércoles
Donderdag Thursday Donnderstag Tongerdei Jeudi Jueves
Vrijdag Friday Freitag Freed Vendredi Viernes
Zaterdag Saturday Samstag/Sonnabend

(Sjabbat/Zonneavond)

Sneon

(Zonneavond; avond voor Zondag)

Samedi (Sjabbat) Sábado (Sjabbat)

De Maanden[bewerken]

Een jaar heeft 12 maanden maar dat was niet altijd zo. In de tijd van de Romeinen had een jaar nog maar 10 maanden en was het koudste deel van het jaar een periode die geen maanden kende. Een jaar begon in Maart en eindigde met de maand December. Januari en Februari zijn pas gekomen met de gregoriaanse kalender. De maanden geven ongeveer de periode aan die de maan nodig heeft om rond de wereld te draaien, (ongeveer 30 tot 31 dagen.)

Januari
Vernoemd naar Janus de god van het begin en einde.
Februari
Vernoemd naar de Romeinse god Februus. De god van de onderwereld. Omdat februari lang de laatste maand van het jaar was werd er in deze tijd nog even terug gekeken op wat men het afgelopen jaar fout had gedaan. Omdat men aan het einde van het jaar dagen tekort had voor een maand van 30 dagen is februari maar 28 dagen. Om de kalenders zo nu en dan te corrigeren met de werkelijke tijd die de aarde om de zon draait heeft men op het einde van het jaar een “schrikkeldag” toegevoegd.
Maart
Vernoemd naar de God Mars, van oorlog. Tot aan de komst van de gregoriaanse kalender de eerste maand van het jaar.
April
vermoedelijk vernoemd naar het Latijnse woord “aperire “ dat openen betekent. Het openen der bloemen wellicht.
Mei
Vernoemd naar de godin Maia de godin van de vruchtbaarheid. Misschien wel omdat “in mei leggen alle vogels een ei”
Juni
vernoemd naar de vrouw van de God Jupiter, “Juno” heerser van de hemelen en godin van het zuivere licht.
Juli
Vernoemd naar de Romeinse Keizer Julius Caesar. daar voor was het "Quintilis" van quintus dat vijfde betekent. In een gewoon jaar is op 2 juli om 12 uur 's middags precies op de helft. Een schrikkeljaar is dat om 12 's nacht tussen 1 en 2 juli.
Augustus
tot de komst van de Romeinse Keizer Augustus heten de maand, Sextilis (zesde maand) maar Augustus wilde net als Julius Caesar een eigen maand en vernoemde deze naar zichzelf.
September
Was tot het jaar 153 v.Chr. de 7de maand. “Septem” is Latijn voor 7. nu is het de 9de maand.
Oktober
de achtste maand van het jaar tot 153 v. Chr. “Octo” is latijn voor 8. denk aan octopus (heeft 8 poten). De tiende maand in de huidige tijd.
November
De 11de maand anno nu. Tot de komst van de gregoriaanse kalender de 9de maand. “Novem” staat voor 9 in het Latijn. De 11de dag van de 11de zou de gekste dag van het jaar zijn.
December
Deze naam is afkomstig van het Latijnse woord “Decem” wat tien betekent. Het was tot 153 voor Christus de laatste maand van het jaar. “Decem” of “Deci” is terug te vinden in de Meeteenheden, zoals in; de Decimale graad, Deciliter, Decimeter en is dan een tiendedeel van een heel. Nu is het nog steeds of eigenlijk alweer de laatste maand van het jaar maar nu is het de twaalfde.

de Tijd in Seconden[bewerken]

Minuut 60 sec.
Uur 3.600 sec. 60 min.
Dag 86.400 sec. 1.440 min. 24 u.
Week 604.800 sec. 10.080 min. 168 u. 7 d.
Feb. 28 d. 2.419.200 sec. 40.320 min. 672 u. 28 d.
Feb. 29 d. 2.505.600 sec. 41.760 min. 696 u. 29 d.
Maand 30 d. 2.592.000 sec. 43.200 min. 720 u. 30 d.
Maand 31 d. 2.678.400 sec. 44.640 min. 744 u. 31 d.
Jaar 31.536.000 sec. 525.600 min. 8.760 u. 365 d.
Schrikkeljaar 31.622.400 sec. 527.040 min. 8.784 u. 366 d.

Kampthema[bewerken]

Thema “Tijd” kan een bijzonder kamp opleveren. Er kan door de tijd gereisd worden. De tijd kan per dag variëren,

  • 1 dag andersom. Beginnen bij het kampvuur met chips en fris, het “avondspel”, Eten; aardappels vlees & groente, het middagspel enz, enz en dan als laatst beschuit bij het “ontbijt”.
  • Twee dagen in 1. 06:00 ontbijt, 09:00 lunch, 12:00 avondeten, avond programma & slapen, 18:00 ontbijt, 21:00 lunch, 24:00 avondeten, avond programma & slapen.

Routetechnieken[bewerken]

Een uurwerk met wijzers kan worden gebruikt om de windstreken te bepalen. De vectorroute met draaiende Noordpijl is goed weertegeven als klok. de vectorroute kan moeilijker worden gemaakt met een digitale schrijfwijze.