Tondel

Scoutpedia.nl, dé Scouting wiki
Ga naar:navigatie, zoeken

Tondel, Tonder of Tinder is het eerste materiaal dat je gebruikt om van een vonk een vuur te maken. De tondel bestaat uit een licht ontvlambaar droog materiaal dat even blijft branden of gloeien. Met lucifers, vuurboog of flint wordt een warmte bron of ontsteking gemaakt om de tondel vlam te laten vatten. Hierna kan de rest van het vuur worden opgebouwd.

Vuursteen met vuurslag en tondel

Voor de uitvinding van de lucifer werd de tondel bewaard in een "Tondeldoosje". In of bij het "doosje" hoorde een metalen ring, de vuurslag, en een stukje vuursteen.

Het is wijs niet al je tondel in één keer op te maken. Het maken van vuur vereist ook enig geluk en vaak meerdere pogingen. Ook handig om bij de hand te hebben is een kaarsje of een fakkel. Op het moment dat je vuur hebt kan je het snel groter maken met een fakkel of langer bewaren met een kaars.

Lisdoddepluis[bewerken]

pluizige fase van de "sigaar".
De riet “sigaren” langs de Nederlandse sloten. De plant bloeit in juni en juli. De sigaar is in de rijpe bloeifase erg brandbaar en pluizig. Laat de sigaar eerst goed drogen en pas uitpluizen als je begint met je vuur.

Tondelzwam[bewerken]

Tondelzwam
De tonderzwam, ook wel tondelzwam, (Fomes fomentarius) is een paddestoel. Hij groeit op dood of halfdood hout veelal op berken, beuken en populieren.

Verwijder de buislaag van de paddenstoel. Snijd de rest in reepjes en laat die drogen. Bewaar dit droog tot je vuur gaat maken. Schraap met een mesje de reepjes. Hierdoor ontstaat een pluizig geheel dat snel ontbrand of gloeit.

Tampon/Watten[bewerken]

Jawel, de EHBO-kist kan ook tondel opleveren. De watten zijn vaak synthetisch soms nog van katoen maar zeer brandbaar. Ook een uit gepluisde tampon dient als een goede tondel.

Textiel[bewerken]

Pluisjes

Als het maar pluizig is en van katoen of linnen is het brandbaar. Pluis uit de wasdroger of de kleine pluisjes uit de broekzak van je spijkerbroek.

Char Cloth

Een tweede mogelijkheid is het maken van “Char cloth” (verkoold textiel). Knip een stukje T-shirt of theedoek af en laat het in een afgedekt blikje op een pitje verkolen. Het stukje stof blijft in een stuk en zal zwart worden. Dit is weer goed te gebruiken als gloei basis.

Touw/Jute[bewerken]

Sommige groepen hebben henneptouw of jute touwzakken. De stof die hier van afkomt dient als een mooie basis voor een vuurtje.

Overige[bewerken]

  • Dons
  • Mos (gedroogd)
  • Toiletpapier
  • Keukenrol
  • Papieren zakdoekjes
  • 1 of meer uit geplozen sigarettenfilters.