Lelievlet

Scoutpedia.nl, dé Scouting wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
De lelievlet

De lelievlet is de meest gebruikte stalen zeil-, roei- en wrikboot bij waterscouting. In 1956 is de eerste lelievlet gebouwd bij botenbouwer Teunis Beenhakker. De naam is afgeleid van het traditionele Scoutinglogo, de pijlkop, die sterke overeenkomsten vertoont met een Franse lelie. De Lelievlet wordt gebruikt door alle Waterscoutinggroepen van Scouting Nederland, een aantal Vlaamse Zeescouts groepen en het National Water Activities Centre(NWAC) van Scouting Ireland.

Geschiedenis

Het zeilteken

Tot in de jaren veertig werden er door Zeeverkennersgroepen allerlei verschillende boten gebruikt. Vaak waren dit afgedankte reddingssloepen van zeeschepen of andere soorten roeisloepen. Deze boten waren bijna altijd van hout, waardoor het onderhoud veel tijd en geld kosten. Ook was het moeilijk om onderdelen te vervangen omdat de boten verouderd waren.

Eind jaren veertig ontwierp Scouting de eerste standaardboot: de Lelieschouw. Deze bleek echter duur, zwaar terwijl er nauwelijks mee geroeid of gewrikt kon worden. Daarom ging men in 1955 op zoek naar een andere boot en kwam terecht bij Teunis Beenhakker uit Kinderdijk. Hij had kort na de oorlog een ontwerp gemaakt voor een roei- en wrikvlet voor binnenvaart-schippers. De groepen zagen wel wat in dat ontwerp en de heer A. Stockman, schipper bij de Titus Brandsmagroep in Breda en commissaris bij de Katholieke Verkenners, paste het zo aan dat het ook als zeilboot gebruikt kon worden. Er kwamen onder andere een mast, een midzwaard en twee luchtkasten in. In 1956 bouwde Teunis Beenhakker twee vletten voor proef. Hij maakte twee bijna gelijke vletten: eentje van 4,60 meter en eentje van 5,60 meter. Het zeil was bij allebei de boten even groot: 12,5m2. Uiteindelijk werd de 5,60 meter boot uitgekozen als meest geschikt. Net als de Lelieschouw werd de boot genoemd naar het traditionele Scoutinglogo: de pijlkop die sterke gelijkenissen vertoont met de Franse lelie. Het zeilteken is hetzelfde als de Lelieschouw (de lelie) maar nu met een V er onder.

De lelievlet werd een groot succes. Tot 2006 zijn in Nederland zo'n 1550 lelievletten gebouwd. Lelievlet nummer '1' bestaat nog steeds en vaart nog steeds onder de vlag van de Titus Brandsmagroep. Niet alleen scouting maakt gebruik van de lelievlet, ook het Zeekadetkorps Nederland.

Aan het begin van de 21ste eeuw startte er vanuit de maritieme technieksector een project, genaamd Vletten op de Maas. Dit had als doel om jongeren warm te maken voor de scheepsbouw, door middel van het zelf bouwen van lelievletten.

Beschrijving

Klik op de afbeelding voor een onderdelenoverzicht van de lelievlet

Een lelievlet is een zogeheten "knik-spantvlet" met midzwaard, sloeptuig en twee luchtkasten voor en achter. De vlet is ondertuigd. Dat wil zeggen dat het minder zeil heeft dan de boot hebben kan. Hiervoor is gekozen vanwege de veiligheid, maar een voordeel is dat er ook met hogere windkracht mee gezeild kan worden. Onder zeil hebben ze dezelfde prettige onhebbelijkheden die ook de schouw en in feite iedere platbodem heeft: gevoelig voor de gewichtsverdeling aan boord en dankbaar voor een goede behandeling van de fok. Er is plaats voor zes roeiers en er is een wrikgat aan stuurboord in de spiegel. De afmetingen van een lelievlet zijn:

  • Lengte: 5,60 m
  • Breedte: 1,80 m
  • Hoogte: 5,60 m (vanaf waterlijn) 5,70 m (getuigd)
  • Gem. gewicht: 650 kg
  • Gem. gewicht: 650 kg (casco)
  • Gem. gewicht: 900/1000 kg (voltuig)
  • Zeiloppervlak: 12,15 m²
  • Diepgang: 0,30 m

Benamingen

Een vlet is geen boot, het is een schip.
De voor kant van het schip noemen we de boeg, de achtekant heet de spiegel. De zijkanten zijn de boorden hierop zijn net achter de mast puttings gemaakt voor het want. Het voorste vlakke puntje van de vlet is de plecht, hierop zit de hanekam. Het grote vlak voorop is het voordek, dit is de bovenkant van een luchtkast. Het diepe deel is de kuip. De bodem van de kuip bestaat uit de bodemplaten, samen het vlak. De hoekijzers waar de vlonders op liggen zijn de buikdenningen. Voorin de kuip in het midden bevind zich de zwaardkast met daarop de mastkoker. De schuine zijwanden van de vlet zijn de kimmen. Het grote vlak achterop is het achterdek, dit is ook de bovenkant van een luchtkast. De achterkant van de vlet is de spiegel.

Tuigage

Losse Onderdelen

Optionele onderdelen

  • Hoosvat

Drijvend bakje waarmee water van de buik van de vlet geschept kan worden. Past meestal onder de kuipvlonder voor de mast Dit is ook het diepste punt dus een van deze vlonder moet toch van zijn plaats om te kunnen hozen. Er bestaan commerciele hoosvaten, een plastic limonade~ of melk~pak en een schaar werkt ook.

  • Dweil

Om het laatste restje water, modder en bladeren op te nemen.

  • Stootwillen

Kleine buigzame buisvormige of druppevormige ballen met een of meer ogen. Deze worden met behulp van korte lijntjes aan een ophangoog voor de stootwil bevestigd. Eigenaren van witte polyester jachten worden niet blij van teer of bitumen, houd de stootwillen schoon..

Een huik die vastzit over het voordek en kan worden uitgelegd over de kuip en achterdek.

Optioneel maar zeer nuttig onderdeel bij een vlethuik.

Met behulp van slaapvlonders, huikophouder en een goede vlethuik kan men ruim met zes personen op een vlet kamperen.

Lange houten stok om te bomen, of om de reikwijdte buitenboord te vergroten.

  • Windvaan

Kan helpen bij bepalen van de zeilkoers of schijnbare windrichting. Staat leuk bovenop de mast, maar is wel erg kwetsbaar, bijvoorbeeld een gestreken mast, bij laag hangende takken, of onder een brug.

Om aan boord het grootzeil bij elkaar, droog en schoon te houden.

De bergplaats voor losse dingen die geen andere plek hebben zoals een vuilniszak.

Mogelijkheden - Basis voor spel activiteiten

Behalve zeilen kun je je met een lelievlet ook voortbewegen door te roeien, wrikken, jagen en te bomen. Je kunt soms ook een sleepje krijgen.

Ankeren, aanleggen

Overnachten.

Spelletjes

Het oefenen in het voortbewegen kan eenvoudig in spelvorm (wedstrijd) gebracht worden. Dit is dan eigenlijk niet meer dan een overkoepelend verhaal, toch brengt het wat afwisseling in doelloos rond varen.

Tikkertje

  • waarbij een bal (willetje) in het grootzeil van de ander gegooid moet worden.
  • Vlaggeroof erg letterlijk nemen en elkaars vlag proberen te 'stelen'.

Puzzel tochten, hierin kan men onzeilbare slootjes verwerken, zodat de bemanning moet roeien, wrikken, bomen of jagen. Het tuigage leren kennen word ook geoefend door sluizen en lage bruggen in een route op te nemen.

Zeil experimenten

Een zeiler probeert zijn schip optimaal te benutten bij een vlet kan men zeer voorzichtig met zeilen experimenteren.

Probeer dit soort zeil experimenten alleen in overleg met leiding / materiaal meester.

Zeeanker / Drijfanker

Waterboarden

Aanschaf

Wil je een lelievlet kopen, dan moet je flink in de buidel tasten. Een casco vlet kost rond de € 5.050. Je hebt dan enkel de boot zelf, dus zonder beslag, touw, zeil e.d. Zeilklaar kost een vlet ongeveer € 7.580. Meer info is te verkrijgen bij de bouwers van de vletten:

Of wat organisatie en commerciele studie promotie
Botenbouwproject ‘Vletten op de Maas’
Vletten op de Maas

Externe links

Bronnen en referenties

Bronnen en referenties:


Category equipments nl.svg Portaal Uitrusting
Category sea scout nl.svg Portaal Scouting op het water