Windstreek

Kompas

Hoofdartikel

Kompas 

Toepassen

Windstreken
Gradenstelsels
Soorten kompassen
Kompasgebruik
Insnijding 

Routetechnieken

 

Een windrichting, windstreek, kompasstreek of hemelstreek is 1/32e deel van de kompasroos en komt overeen met 11,25°. Het wordt gebruikt voor het globaal aangeven van de richting van waaruit de wind komt.

Woordenboek

Taal	Woord
Afrikaans	Windrigtings
Albanees	Anët e horizontit
American English	Cardinal direction
Arabisch	اتجاه سماوي
Aragonees	Punto cardinal
Asturisch	Puntu cardinal
Avarisch	Дунялалъул рахъал
Azerbeidzjaans	Əsas səmtlər
Balinees	Jangka
Banjar	Mata angin
Banyumasan	Mata angin
Basjkiers	Донъя тарафтары
Baskisch	Puntu kardinal
Batak Toba	Desa naualu
Bataviaans	Majehab
Belarusian (Taraškievica orthography)	Бок сьвету
Belarussisch	Кірункі свету
Bosnisch	Strana svijeta
Brazilian Portuguese	Ponto cardeal
Bretons	Pevar avel
British English	Cardinal direction
Bulgaars	Географска посока
Canadian English	Cardinal direction
Catalaans	Punt cardinal
Central Bikol	Kardinal na direksyon
Chinees	羅盤方位
Chinese (Taiwan)	羅盤方位
Deens	Kompasretning
Duits	Haupthimmelsrichtung
Engels	Cardinal direction
Esperanto	Kompasdirektoj
Estisch	Põhiilmakaared
Faeröers	Høvuðsætt
Fins	Pääilmansuunta
Frans	Point cardinal
Fries	Wynstreek
Galicisch	Punto cardinal
Ganyu	方向
Georgisch	ჰორიზონტის მხარეები
Goa Konkani	Dixa
Gorontalo	Mato lo dupoto
Grieks	Σημεία του ορίζοντα
Haïtiaans Creools	Pwen kadinal
Hebreeuws	רוחות השמיים
Hindi	दाहिना
Hongaars	Fő égtáj
IJslands	Höfuðátt
Ido	Kardinala punti
Indonesisch	Mata angin
Interlingua	Direction cardinal
Italiaans	Punto cardinale
Jakoets	Сүрүн хайысхалар
Japans	方位
Javaans	Mata angin
Kannada	ದಿಕ್ಕು
Kantonees	方位
Kazachs	Көкжиек тұстары
Khmer	ទិស
Kirgizisch	Дүйнө жактары
Klassiek Chinees	四方
Komering	Arah Mata Angin
Kongo	Nzila ya busole
Koreaans	방위
Krim-Tataars	Yön
Kroatisch	Strane svijeta
Kölsch	Hemmelsreshtung
Latijn	Regiones caeli
Lets	Debespuse
Lezgisch	Экуьнин патар
Ligurisch	Pónti cardinâli
Litouws	Pasaulio kryptis
Lombardisch	Punt cardinal
Luxemburgs	Himmelsrichtung
Macedonisch	Страна на светот
Malagassisch	Lafin-tany
Malay (Jawi script)	مات اڠين
Maleis	Mata angin
Marathi	दिशा
Minangkabau	Mato angin
Minnanyu	Hong-ūi
Mon	ဒိုဟ်
Mongools	Зүг чигийн бэлгэдэл
Nederlands	Windstreek
Nias	Lala nangi
Noord-Fries	Hemelswaier
Noord-Samisch	Almmiguovllut
Noors - Bokmål	Himmelretning
Noors - Nynorsk	Himmelretning
Novial	Busolal direktione
Occitaans	Punt cardinal
Odia	ଦିଗ
Oekraïens	Сторона світу
Oezbeeks	Dunyo tomonlari
Pampanga	Mamuntukan a nangan
Papiaments	Punto kardinal
Perzisch	جهت‌یابی
Pools	Strony świata
Portugees	Ponto cardeal
Quechua	Tawantin iñu
Roemeens	Puncte cardinale
Roetheens	Сторона свѣта
Russisch	Сторона света
Serbian (Cyrillic script)	Страна света
Serbian (Latin script)	Strane sveta
Servisch	Страна света
Servo-Kroatisch	Strane svijeta
Siciliaans	Puntu cardinali
Sloveens	Glavna smer neba
Slowaaks	Svetová strana
Somalisch	Afarta jiho
Soranî	ئاراستەی سەرەکی
Spaans	Punto cardinal
Standaard Marokkaanse Tamazight	ⵉⵎⵏⵉⴷⵏ ⵉⴷ ⴽⴽⵓⵥ
Swahili	Mwelekeo mkuu wa dira
Swiss High German	Himmelsrichtung
Tamil	நேர்திசை
Tataars	Дөнья яклары
Tatar (Cyrillic script)	Дөнья яклары
Thai	จุดทิศหลัก
Tok Pisin	Kadinol daireksion
Traditional Chinese	羅盤方位
Tsjechisch	Hlavní světová strana
Tsjetsjeens	Дуьненан агӏонаш
Tulu	ದಿಕ್ಕ್‌
Turks	Yön
Urdu	سمت
Venetiaans	Ponto cardenałe
Vietnamees	Hướng chính
Waals	Cwate costés del daegne
Wepsisch	Manpoled
Western Punjabi	پاسا
Wuyu	罗盘方位
Yoruba	Ìtọ́sọ́nà
Zweeds	Väderstreck

De bekendste windstreken zijn Noord, Oost, Zuid en West. Deze (hoofd-)windstreken zijn te combineren in kleinere windstreken, bijvoorbeeld in het noordoosten (tussen het noorden en het oosten in) en het noordnoordoosten (tussen noorden en noordoosten in).
Er zijn 32 windstreken, waarvan er 16 veel gebruikt worden, deze 16 staan ook aangegeven in de afbeelding hieronder. Als er nauwkeurig genavigeerd dient te worden zijn 32 windstreken te weinig. Op een kompas wordt daarom gebruik gemaakt van een kleinere onderverdeling. Elke windstreek ligt op een vast punt in deze onderverdeling op de kompasroos . Er zijn allerlei manieren om de windstreken te kunnen bepalen. Zo komt op de gehele wereld (met uitzondering van de Noord- en Zuidpool) de zon altijd op in het oosten en gaat hij onder in het westen.

32 Windstreken[bewerken]

De kompas-/windroos bestond van oorsprong uit 32 windstreken. Dit was niet nauwkeurig genoeg. Men is toen overgestapt op de graden.

1. Noord
2. noord ten oosten
3. noordnoordoost
4. noordoost ten noorden
5. Noordoost
6. noordoost ten oosten
7. oostnoordoost
8. oost ten noorden
9. Oost
10. oost ten zuiden
11. oostzuidoost
12. zuidoost ten oosten
13. Zuidoost
14. zuidoost ten zuiden
15. zuidzuidoost
16. zuid ten oosten
17. Zuid
18. zuid ten westen
19. zuidzuidwest
20. zuidwest ten zuiden
21. Zuidwest
22. zuidwest ten westen
23. westzuidwest
24. west ten zuiden
25. West
26. west ten noorden
27. westnoordwest
28. noordwest ten westen
29. Noordwest
30. noordwest ten noorden
31. noordnoordwest
32. noord ten westen

Windstreken in graden[bewerken]

Spreekwoorden en uitdrukkingen[bewerken]

Windstreken hebben, behalve een navigatiewaarde, ook een spreekwoordelijke betekenis. Zo kunnen er continenten of andere grote stukken van de wereld mee bedoeld worden.

Oost[bewerken]

• Verre Oosten: Waarmee grote delen van (Zuid-Oost) Azië worden bedoeld.
• De Oost: Stamt uit de VOC-tijd. Daarmee werden onder andere Indonesië, Taiwan en Nederlands Nieuw-Guinea bedoeld.
• Midden Oosten: Ligt tussen Europa en het Verre Oosten in. Hiermee worden de Arabische landen bedoeld van Syrië tot Jemen.
• Nabije Oosten: Dit betreft de landen Turkije, Libanon, Israël en ook Egypte.
• Het Oostblok: Naam voor de Europese landen ten oosten van Duitsland (met het voormalige Oost-Duitsland en de Sovjet-Unie). Dit is in onbruik gemaakt na de val van de Berlijnse Muur en de implosie van de Sovjet-Unie eind jaren '80.
• Oost, west; thuis best; een tegelwijsheid over knusse thuissfeer.
• Oost-Indisch doof: iemand hoort alleen wat die wil horen.

West[bewerken]

• Het (rijke) Westen: Hiermee worden de rijkere delen van de wereld bedoeld (Noord-Amerika, Europa en zelfs Australië). Bijzonder is dat het grootste deel van Europa en Australië op het oostelijke halfrond liggen.
• Het Wilde Westen: Een groot gedeelte van het westelijke deel van de Verenigde Staten in de 19e eeuw.

Noord[bewerken]

• Koude Noorden: De voor Nederland dichtstbijzijnde ijskap (de Noordpool)
• Het Hoge Noorden: Dit is variabel. Limburgers en Brabanders vinden Groningen en Fryslân al het hoge noorden, terwijl ook de Scandinavische landen bedoeld kunnen worden.

Zuid[bewerken]

• Warme Zuiden: Als je vanuit Nederland naar het zuiden reist, ga je dichter naar de tropen toe.
• Op Zuid: Vooral bekend bij Rotterdammers, die ten zuiden van de Maas wonen.

Sint-Pietersplein[bewerken]

Zoals op meerder pleinen in de wereld is er op het beroemde Sint-Pietersplein in Rome een windroos in het plaveisel aangebracht. Op het Sint-Pietersplein zijn dat 16 ovale witmarmeren merktekens rondom de centrale Obelisco Vaticano op het plein. De markeringen zijn allemaal voorzien van de naam van de windrichting en de Italiaanse naam van de wind uit die richting.

• Noord - Tramontana - wind ‘uit de bergen’
• Noord-Noordwest - Tramont Maestro - (zons-) Ondergaande Meester wind
• Noordwest - Meastro - Meester wind
• West-Noorwest - Ponente Meastro - Krachtige Meester wind
• West - Pontente - Krachtige wind
• West-Zuidwest - Pontente Libeccio - Krachtige Zuidwestelijke wind
• Zuidwest - Libeccio - Zuidwestelijke wind
• Zuid-Zuidwest - Ostro Libeccio - Scherpe Zuidwestelijke wind
• Zuid - Ostro - Scherpe wind
• Zuid-Zuidoost - Ostro Scirocco - Scherpe Zuidoostelijke wind
• Zuidoost - Scirocco - Zuidoostelijke wind
• Oost-Zuidoost - Levante Scirocco - Opkomende Zuidoostelijke wind
• Oost - Levante - (zons-) Opkomende wind
• Oost-Noordoost - Greco Levante - Opkomende Griekse wind
• Noordoost - Greco - Griekse wind
• Noord-Noordoost - Tramont Greco - (zons-) Ondergaande Griekse wind

Portaal Scoutingtechnieken